Δημοσκόπηση
Πως σας φάνηκε το καινουργιο site του Δήμου Κοζάνης;

% Ψήφοι
74% 4.010 Πολύ καλό
6% 344 Καλό
4% 199 Μέτριο
16% 879 Καθόλου καλό

Συνολικοί Ψήφοι: 5.432

Voting is disabled because this poll expired on 12/8/2010 12:12 μμ..
Newsletter
*
Τοπική Κοινότητα Νέας Χαραυγής

Η  Νέα  Χαραυγή χτίστηκε  4  χιλιόμετρα ανατολικά  της  πόλης  της  Κοζάνης  απέναντι  από  το  άλσος « Κουρί». Στο χωριό εγκαταστάθηκαν αρκετοί κάτοικοι από διάφορες άλλες περιοχές του Νομού.  Η  εγκατάσταση  των  κατοίκων  άρχισε  να  γίνεται  σταδιακά  μετά  το  1988. Το 1991 είχε 1096 κατοίκους. Η αναγκαστική μετεγκατάσταση του χωριού έγινε εξ’ αιτίας της  ανάγκης εξόρυξης λιγνίτη από τα εργοστάσια της ΔΕΗ. Τα ωραιότατα σπίτια που κτίστηκαν και συνεχίζουν να κτίζονται, ο νέος ναός «ΚΟΙΜΗΣΕΩΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ» που δεσπόζει στην κορυφή του λόφου το Κοινοτικό Γραφείο, το Δημοτικό Σχολείο, τα πάρκα, η πλατεία τα γήπεδα μπάσκετ και ποδοσφαίρου τα νέα καταστήματα, οι καθαροί και  ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι, το σχέδιο πόλεως  συνθέτουν την   εικόνα ενός πρότυπου χωριού, με δημιουργικούς και δραστήριους κατοίκους.


 Αποτέλεσμα εικόνας για νέα χαραυγη κοζανης
 

Η Ιστορία του χωριού της Παλιάς Χαραυγής

Το όνομα με το οποίο ήταν γνωστή η Παλιά Χαραυγή ήταν Τζουμάς. Το 1928 ονομάστηκε Αμύγδαλα (Δ.19-7-1928,ΦΕΚ Α 156/1928) και το 1961(Β.Δ 81/22-1-1961, ΦΕΚ Α 20/1961) ονομάστηκε Χαραυγή. Πρόκειται για ένα Κεφαλοχώρι που η ιστορία του αρχίζει από την εποχή της τουρκοκρατίας, ίσως και νωρίτερα. Χτισμένο στους πρόποδες του Βερμίου, κατοικήθηκε μετά την μικρασιατική καταστροφή το 1922-1924 από πρόσφυγες από τη Θράκη (κυρίως από τα χωριά Κερμένι και Νεοχώρι-Νιχώρι), από τη Μικρά Ασία (Μενεμένη - Σμύρνης) και από τον Πόντο (Καύκασος - Καρς). Μέχρι τότε κατοικούσαν σ’ αυτό Τούρκοι.

 
Ιστορικές πηγές
Αναστασία Πιτσέλη – Τσικοπούλου
 

 «Τζουμά το λέγαν το χωριό τα παλιά χρόνια. Τότε οι κάτοικοί του ήταν τούρκοι.  Στο Τζουμά οι μπέηδες της περιοχής είχαν τα τσιφλίκια τους. Πολλοί από αυτούς είχανε κτίσει μεγάλα όμορφα σπίτια κι εκεί περνούσαν τα καλοκαίρια τους με τα παιδιά και τις χανούμισσές τους. Εκεί κάθε Παρασκευή γινόταν το παζάρι, όπου οι χωρικοί από την ευρύτερη περιοχή έφερναν τα προϊόντα τους να τα πουλήσουν ή να τα ανταλλάξουν με ότι τους χρειάζονταν μικρά πράγματα, ταπεινά. Όπως ταπεινοί ήταν όλοι τους. Όταν ήρθε η μέρα του ξεριζωμού, μαζεύτηκαν όλοι στο τζαμί, όπου τους μίλησε ο Χότζας. Έκαναν όλοι μαζί την προσευχή τους και αποχαιρέτησαν τους αγαπημένους τους νεκρούς. Ύστερα αυτοί οι άνθρωποι, δυστυχισμένοι κι αυτοί, ξεκίνησαν αργά –αργά σαν να μην ήθελαν να ξεκολλήσουν, ξεσπώντας σε λυγμούς και μοιρολόγια. Μια πένθιμη λιτανεία πήρε το δρόμο του ξεριζωμού, ακολουθώντας τους κρατικούς υπαλλήλους που ήρθαν να τους οδηγήσουν στην νέα τους πατρίδα. Μόνο ένας από αυτούς είπε: «όχι , δεν φεύγω» ήταν ο Μπέης, ο γιατρός τους. Είχε Αλβανική υπηκοότητα και κανείς δεν μπορούσε να τον υποχρεώσει να φύγει. Έτσι μαθεύτηκε ότι η χριστιανή γυναίκα που τον υπηρετούσε τόσα χρόνια, ήταν η γυναίκα του. Το μυστικό του ο Μπέης το κρατούσε εφτασφάλιστο, όλα τα χρόνια, από τους συμπατριώτες του. Ήταν αυτός που υποδέχτηκε μετά από λίγο καιρό το καραβάνι των ξεριζωμένων Χριστιανών……..

 

Το πρώτο μέλημα όλων των προσφύγων, μόλις έφταναν στο καινούριο χωριό, ήταν να στήσουν την εκκλησία τους! Όλη η προσφυγιά μια ράτσα ανθρώπων που δεν ήταν μαθημένη να λυγίζει εύκολα. Είχαν περάσει από φωτιά και σίδερο αυτοί, καθώς και οι πρόγονοί τους, στις σκλαβωμένες τους πατρίδες. Άντεξαν όμως κι έμειναν Χριστιανοί και Έλληνες, για αιώνες, κρατώντας ακέραιες τις παραδόσεις, τη λεβεντιά και την περηφάνια τους.

 

Για την περιοχή του Ισκί Τζουμά, έγραψε ο Χαρίσιος Μεγδάνης. «Η γη των υφοροτάτη, ευδοκιμούν όλα τα γεννήματα. Περίφημα ήταν τα άλογα της περιοχής. Στα χρόνια του Αλή Πασά των Ιωαννίνων, ο τζουμάς έγινε τσιφλίκι του. Ως τελευταίος μπέης του χωριού, αναφέρεται ο Σεντέρ Μπέης ο οποίος σπούδασε ιατρική στη Βιέννη. Ο μπέης αυτός διατήρησε μεγάλες γεωργικές εκτάσεις, ακόμα και μετά την απελευθέρωση της Δ. Μακεδονίας το 1912, μέχρι και το θάνατό του. Έτσι τελείωσε και το «μπεηλίκι» του, αφού παρέμεινε άγαμος.

 

Οι πρόσφυγες που ήλθαν από διαφορετικά μέρη του ξεριζωμένου Ελληνισμού μετέφεραν μαζί τους και διαφορετικούς τρόπους ζωής και εργασίας, ήθη και έθιμα και ήταν όλοι νοικοκύρηδες, εργατικοί, τίμιοι, και καλόψυχοι, συνεργάσιμοι και προοδευτικοί. Η ομαλή αλληλεπίδραση στον τρόπο ζωής τους έκανε πολύ γρήγορα πρότυπο για όλη την περιοχή.

Στο κέντρο του χωριού υπήρχε μεγάλη πλατεία στην οποία υπήρχαν κατά μήκος από δεξιά και αριστερά καταστήματα, μοναδικά στα γύρω χωριά.

 

Λόγω της ύπαρξης της μεγάλης πλατείας και της πληθώρας των καταστημάτων που κάλυπταν όλες τις ανάγκες (Καφενεία, Παντοπωλεία, Ραφεία, Ψιλικατζiδικα και Υφασματοπωλεία, Καροποιεία, Eπιπλοποιεία – Μαραγκεία, Κουρεία, Καταστήματα Οικοδομικών Υλικών, Αλευρόμυλοι, Yποδηματοποιεία, Μανάβικα, Πεταλωτίδικα, Κρεοπωλεία, Ποδηλατάδικα, Ζαχαροπλαστεία, Χρυσοχοεία, Εξοχικά Κέντρα, Βενζινάδικα), αλλά και ως κεφαλοχώρι, από τις πρώτες ημέρες της εγκαταστάσεως των προσφύγων στην περιοχή, καθιερώθηκε στη Χαραυγή η εβδομαδιαία αγορά (παζάρι) που ήταν το μοναδικό μεγάλο παζάρι της περιοχής. Το παζάρι ήταν ισάξιο με εκείνα της Κοζάνης, της Πτολεμαΐδας, των Σερβίων.

 

Μέχρι το 1935 υπάγονταν στην Ι. Μητρόπολη Πτολεμαΐδας και με τη διάλυσή της προσαρτήθηκε στην Ι. Μητρόπολη Σερβίων και Κοζάνης. Σε ένα πευκόφυτο χώρο υπήρχε η μεγαλοπρεπής εκκλησία αφιερωμένη στην «Κοίμηση της Θεοτόκου».Η μεγάλη συγκέντρωση όλης της επαρχίας Εορδαίας και μέρους της Κοζάνης γινόταν το Δεκαπενταύγουστο που γιόρταζε ο ναός του χωριού « Η ΚΟΙΜΗΣΗΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ». Ήταν το μοναδικό θρησκευτικό πανηγύρι της επαρχίας Εορδαίας. Την περίοδο από το 1962 μέχρι και το 1970 λειτουργούσε ιδιωτικό γυμνάσιο του Νικολάου Παπαστεργίου. Σταμάτησε την λειτουργία μόλις ιδρύθηκε κρατικό γυμνάσιο. Στο χωριό υπήρχε και σταθμός χωροφυλακής.

 



Λιγνίτης-Μετεγκατάσταση

Από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1950 άρχισαν οι διαδικασίες για την εκμετάλλευση του υπεδάφους, που σύντομα κατέληξαν στη δημιουργία των εργοστασίων ηλεκτροπαραγωγής και παρασκευής λιπασμάτων με τη χρησιμοποίηση του λιγνίτη σαν πρώτη ύλη για τα λιπάσματα και καύσιμη κινητήρια δύναμη για την ηλεκτροπαραγωγή.


 


Όλος ο χώρος μεταβλήθηκε. Εκεί όπου υπήρχαν λόφοι, χωράφια και χερσότοποι, υψώθηκαν καμινάδες κι' άπλωσαν σε χιλιόμετρα οι ταινίες μεταφοράς λιγνίτη στο χώρο των εργοστασίων. Χιλιάδες μηχανήματα κι' εργάτες μπήκαν στα σπλάχνα της γης και αναποδογύρισαν τον τόπο κι' έγιναν όλα αγνώριστα. Μέσα στη λιγνιτοφόρο περιοχή βρέθηκε και ο οικισμός της Χαραυγής και όλα σχεδόν τα κτήματα του χωριού και άρχισαν οι διαδικασίες των απαλλοτριώσεων τόσο των αγροκτημάτων όσο και των σπιτιών και άλλων κτισμάτων και τέθηκαν προθεσμίες μέσα στις οποίες έπρεπε να εγκαταλειφθεί το χωριό.

 

 Οι κάτοικοι πρόσφυγες του 1922, βρέθηκαν και πάλι μπροστά σε καινούργιο ξεριζωμό και ξεσπίτωμα, σε μια καινούργια προσφυγιά.


5o Φεστιβάλ Νέων Δημιουργών Κοζάνης -TV spot

http://kozanifest.com

 

Δείτε όλα τα βίντεο
κάντε κλικ εδώ

Τα παραπονά σας στο Δήμαρχο